Yunan mitolojisinde dağ tanrıların yurduydu; Musaların da kuzey eteğindeki Pieria'da yaşadığı söylenirdi. Olimpos 1938'de Yunanistan'ın ilk millî parkı oldu, 1981'de UNESCO tarafından Biyosfer Rezervi ilan edildi ve Temmuz 2026'da daha geniş bölgesi karma doğal ve kültürel alan olarak Dünya Mirası Listesi'ne alındı.

Litochoro kasabasından bakıldığında yüksek doruklar ufukta bir V çizer. Solda Pantheon diye de anılan Mytikas, sağda 2.902 metre yüksekliğindeki Zeus'un Tahtı Stefani yer alır; Stefani'nin son 200 metresi öyle dik yükselir ki dağın tırmanıcılar için en zor bölümüdür. 2.911 metre yüksekliğindeki Skolio, 700 metre derinliğinde sarp bir kaya amfitiyatrosu olan Megala Kazania'nın çevresindeki yayı kapatır. Kuzeyde 2.550 metrede Musalar Platosu, kütlenin ortasına yakın bir yerde de Bara'nın alpin tundrası uzanır. Prionia'da doğan Enipeas bir boğaz boyunca Ege'ye iner; Ziliana boğazı ise Olimpos'u güneydeki Aşağı Olimpos'tan ayırır.

Yamaçlar yükseldikçe değişir. Maki ve her dem yeşil meşeler yerini karaçama, ardından 1.400 metrenin üzerinde neredeyse saf orman oluşturan ve giderek seyrelerek 2.750 metreye kadar tırmanan Bosna çamına bırakır; onun üzerinde alpin çayırlar başlar. Parkta yaklaşık 1.700 bitki türü ve alt türü sayılır; bunlardan 23'ü Olimpos dışında hiçbir yerde yetişmez, aralarında Buzul Çağı'ndan kalma Ramonda heldreichii de vardır. Yaban hayatı araştırmaları aralarında Balkan dağ keçisi, karaca ve yaban kedisinin de bulunduğu otuz iki memeli türü ve 108 kuş türü sayar.

İnsanlar dağcılıktan çok önce de dağa tırmanıyordu: zirvede MÖ 400 dolaylarından kalma çanak çömlek, sikkeler ve kurban külü bulundu; 1961'de yapılan buluntular da Agios Antonios'ta bir Zeus kutsal alanı olduğunu gösteriyor. Mytikas'a kayıtlı ilk çıkış 2 Ağustos 1913'te gerçekleşti: iki İsviçreli dağcı, Frédéric Boissonnas ve Daniel Baud-Bovy'ye, Litochorolu yaban keçisi avcısı Christos Kakkalos yol gösterdi; zirveye ilk o vardı ve daha sonra 1976'daki ölümüne kadar dağın resmî rehberi olarak çalıştı. Güney eteğinde, Ziliana boğazındaki Kanalon Manastırı 1055'te kuruldu; Enipeas boğazında ise Litochoro'dan arabayla ulaşılan Eski Dionysios Manastırı durur.

Tırmanışın büyük bölümü teknik bir çıkıştan çok bir yürüyüştür; yalnızca Skala doruğundan Mytikas'a uzanan son kısım, yükseklik korkusu olmamayı gerektiren açık bir kaya tırmanışıdır ve pek çok yürüyüşçü Skala ile Skolio'da durur. Olağan güzergâh, Prionia'ya bir yolun çıktığı ve patikanın başladığı Litochoro'dan başlar. Dağın yukarılarında hava günde birkaç kez değişebilir, yaz akşamları sık sık dolulu fırtınalar getirir ve 2.000 metrenin üzerinde kaynak azdır; bu yüzden yürüyüşçülerin su ve her koşula uygun giysi taşıması gerekir. Güzergâhlar boyunca dağ sığınakları vardır; aralarında 2.100 metredeki Spilios Agapitos ve Musalar Platosu'ndaki iki sığınak bulunur.

Doğu eteğinde, denizden beş kilometre içeride, eski Makedonların Zeus'a ve On İki Olimposlu tanrıya adanmış kutsal kenti Dion yer alır; kazılmış kalıntıları, yakınında bir müzesi bulunan bir arkeoloji parkı oluşturur. Litochoro'daki Olimpos Millî Parkı Bilgi Merkezi dağın jeolojisini, mitlerini, manastırlarını ve yaban hayatını anlatır; korucuları da yürüyüşçülere yardımcı olabilir.

Nasıl gidilir

En yakın uluslararası havalimanı Selanik'tedir. Atina-Selanik demiryolu bölgeye hizmet verir ve Litochoro, Katerini ile Leptokarya'da istasyonları vardır; KTEL otobüsleri de sık sefer yapar. Yürüyüşlerin ana üssü olan Litochoro'nun merkez meydanında bir taksi durağı ve Prionia'daki patika başına çıkan bir yol vardır.