Chamların Hint kültürü etkisindeki krallığı Champa'nın hükümdarları, 4. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar burada, en çok Bhadreshvara adıyla saygı gösterilen Şiva'ya tapınmak için tapınaklar yapıp yeniden yaptılar; vadiye kraliyet üyelerini ve ulusal kahramanları da gömdüler. Alan, Hội An'ın 36 km güneyinde ve eski Champa başkenti Trà Kiệu'ya yaklaşık 10 km uzaklıkta, Thu Bồn beldesinde yer alıyor; 1999'da yok olmuş bir Asya uygarlığının tanığı olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.
Hikâye, 380'den 413'e kadar hüküm süren ve bütün vadiyi, kendi adı ile “efendi” anlamına gelen sözcükten türetilmiş bir ad olan Bhadreśvara'ya adayan Kral I. Bhadravarman'la başlıyor. Dikilitaşı, sonraki krallardan merhamet gösterip onun verdiklerini yok etmemelerini istiyor. Ahşap tapınakları 535 ya da 536'da yandı ve 7. yüzyılda Kral Sambhuvarman onları yeniden yaptırdı; Şiva'nın yanı sıra Vişnu'ya da saygı gösteren Kral Prakasadharma'nın diktirdiği 657 tarihli bir dikilitaş, bilim insanlarının Cham krallarının soy çizgisini yeniden kurmasına yardım ediyor. Bugün ayakta duran tapınakların çoğu 10. yüzyılın sonları ile 11. yüzyıldan kalma; II. Harivarman ile IV. Harivarman'ın eserleri. Buradaki son önemli Cham yazıtı, Kral V. Jaya Indravarman'a ait ve 1243 tarihini taşıyor; 15. yüzyılın başlarına gelindiğinde bölge Vietlerin eline geçmişti.
Champa'nın gerilemesinden sonra unutulan kalıntılar, 1898'de Fransız Camille Michel Paris tarafından bulunarak yeniden gün ışığına çıktı; 1899'da da Henri Parmentier 71 tapınağın kalıntılarını saydı. On ana gruba birer harf, her gruptaki binalara da birer numara verdi; böylece “E1”, E grubunun 1 numaralı binası anlamına geliyor. Fransız restoratörler 1937'den 1943'e kadar tapınaklar üzerinde çalıştı, ancak Ağustos 1969'da Amerika Birleşik Devletleri'nin uçakları o sırada Vietnam komünist güçlerinin üs bölgesi olan alanı bombaladı ve kompleksin büyük kısmı yıkıldı. Uzun süre Cham mimarisinin başyapıtı diye övülen A1 tapınağı bir tuğla yığınına döndü.
Kalanlar, Chamların nasıl inşa ettiğini hâlâ gösteriyor. Bir tapınak grubunda genellikle tanrının bulunduğu tuğla bir kule tapınak olan kalan; önündeki giriş salonu mandapa; tanrının değerli eşyalarının saklandığı ya da yemeğin pişirildiği, semer biçimli çatılı bir ateş evi olan kosagrha; ve surlu alana açılan bir kapı kulesi olan gopura bulunuyor. Neredeyse her şey kırmızı tuğladan; oymalar doğrudan tuğlaların üzerine yapılmış ve yalnızca B1 taştan. Cham sanatının tanınan yedi üslubundan altısının izi burada sürülebiliyor. Kazimierz Kwiatkowski önderliğindeki Lublinli Polonyalı restoratörler 1981'de restorasyon çalışmaları yaptı; 2017 ile 2022 arasında da Archaeological Survey of India A, H ve K gruplarını restore etti.
Pek çok heykel Fransa'ya ya da Vietnam'daki müzelere götürüldü; aralarında E1 tapınağından bir kaide ve bir alınlığı saklayan Da Nang'daki Cham Heykel Müzesi de var. Başkaları, Almanya ve Polonya'daki hayırseverlerin desteğiyle kurulan, alanın kendisindeki bir müzede sergileniyor. Mỹ Sơn'da 5. ile 12. yüzyıllar arasında Sanskritçe ve eski Cham diliyle yazılmış 32 kadar dikilitaş bulundu; çoğu tanrılara bağışlanan toprakları, insanları ya da hazineleri kaydediyor.




