Zirvesinin yüksekliği, patlamalar kraterleri büyütüp yıktıkça değişiyor. Alt yamaçların verimli volkanik toprağına, Catania Ovası'na kadar inen üzüm bağları ve meyve bahçeleri dikilmiş; aralarında Bronte, Nicolosi, Randazzo ve Zafferana Etnea'nın da bulunduğu on belediyenin sınırları zirvede buluşuyor. UNESCO dağı Haziran 2013'te Dünya Mirası listesine ekledi.
Yanardağ iki şekilde patlıyor. Etkinliğin çoğu, beş krateri olan zirveden geliyor: Voragine ve Bocca Nuova, Kuzeydoğu Krateri ve Güneydoğu Krater Kompleksi'ni oluşturan iki krater. 300'den fazla ağızdan gerçekleşen yamaç patlamaları insanlar için daha büyük tehdit oluşturuyor, çünkü köylerin yakınında, alçakta açılabiliyorlar; dağın çevresindeki pek çok yerleşim eski yamaç patlamalarının konileri üzerinde kurulu. Doğu yakasındaki Valle del Bove, dağın bir kısmının kayıp gitmesiyle oluşmuş dev bir çukur; bunun yaklaşık 8.000 yıl önce olduğu düşünülüyor. Dik duvarları geçmiş lavları katman katman gözler önüne seriyor.
Etna, çevresindeki kasabalara biçim verdi. 1669'da lav en az 10 köyü yok etti ve 15 Nisan'da Catania surlarına ulaşarak şehrin limanını doldurdu; 1928'de Ripe della Naca'daki bir yarıktan çıkan akıntı Mascali köyünü neredeyse tamamen yok etti ve köy yeni bir yerde yeniden kuruldu. 1991–1993 patlaması sırasında mühendisler önce toprak setler, sonra patlayıcılar kullanarak lavı Zafferana Etnea'dan uzaklaştırdı ve kasabayı kurtardı. Yunan mitolojisinde Zeus, canavar Typhon'u dağın altına hapsetmişti ve Hephaistos'un demirhaneleri dağın içinde yanıyordu; İtalyanca Mongibello adı ise zirve kraterleri için kullanılıyor.
Ziyaretçilerin çoğu güney yakasından, aynı zamanda bir kayak alanı olan Rifugio Sapienza'ya karayoluyla gelip yola teleferikle devam ediyor; kuzey yakasında, Linguaglossa yakınlarındaki Piano Provenzana'da daha küçük bir kayak alanı var. İki turistik istasyon da yıllar içinde lavdan zarar gördü; kuzeydeki 2002–2003 patlamasında yıkıldı. Ulusal volkanoloji enstitüsü INGV'nin bilim insanları yanardağı, Nicolosi'de ikinci bir üssü bulunan ve dağı video gözetimiyle izleyen Catania'daki Osservatorio Etneo'dan takip ediyor.
Nasıl gidilir
Alışılmış güzergâh, zirve kraterlerinin güney yakasında 1.910 m yükseklikteki Rifugio Sapienza'ya çıkan yol. Oradan bir teleferik yaklaşık 2.500 m'ye tırmanıyor; burası 2.920 m'deki krater bölgesine çıkışın başlangıç noktası. Dağın eteklerinde ise dar hatlı Ferrovia Circumetnea, Catania'dan Catania'nın 28 km kuzeyindeki Riposto'ya kadar 110 km'lik bir yarım daire çiziyor.




