Yapımına 1163'te Piskopos Maurice de Sully başladı; binanın büyük kısmı 1260'a kadar tamamlandı, ancak sonraki yüzyıllar onu değiştirmeyi sürdürdü.

Katedral, kaburgalı tonozları ve uçan payandaları erken kullanmasıyla tanınıyor; bu öğeler duvarların daha yükseğe ve daha ince çıkmasını, çok daha büyük pencereler taşımasını sağladı. Bunun en açık sonucu üç gül penceresi. Portallerin üzerindeki, yaklaşık 1225 tarihli batı gül penceresi 9,6 metre çapıyla en küçükleri; camları 19. yüzyılda yeniden yapıldı. İki transept gül penceresi daha sonra geldi ve daha büyük; IX. Louis'nin armağanı olan güney gül penceresi 12,9 metre çapında, havariler, şehitler, bakireler ve meleklerin yer aldığı madalyonlardan oluşan dört halka hâlinde düzenlenmiş ve hâlâ Orta Çağ ile 19. yüzyıl camlarını bir arada barındırıyor.

Batı cephesi, cemaatin büyük kısmı okuma yazma bilmediğinden, resimli bir kitap gibi okunmak üzere tasarlanmıştı. Orta portal Kıyamet Günü'nü gösteriyor: Ruhlar tartılıyor, lanetliler götürülüyor. Sağdaki kapının üzerinde Meryem taç giyiyor; soldaki kapı ise aralarında Aziz Anna'nın da bulunduğu, Paris için önemli azizlere ayrılmış. Daha yukarıda, 1240 civarında eklenen gargoyller yağmur suyunu duvarlardan uzağa atıyor; Galerie des Chimères'deki kimeralar ve öteki canavarlar da şehri gözetliyor. Bu figürlerin birçoğu 17. ve 18. yüzyıllarda kayboldu ya da İncil'deki kralların yirmi sekiz heykelinin başlarının kesildiği Devrim sırasında parçalandı; Viollet-le-Duc 19. yüzyılda bunların yerine yenilerini koydu. 1977'de yakınlarda toprak altından çıkarılan özgün başların birçoğu Cluny Müzesi'nde sergileniyor.

Yapı pek çok şey yaşadı. Devrimciler onu 1793'te bir Akıl Tapınağı'na dönüştürdü; 2 Aralık 1804'te Napolyon kendini burada imparator ilan ederek taç giydi. Ardından gelen bakımsızlık dönemi, Victor Hugo'nun 1831 tarihli romanı Notre-Dame de Paris (Notre-Dame'ın Kamburu) kamuoyunda kaygı uyandırana dek sürdü; 1844'ten itibaren mimarlar Viollet-le-Duc ve Lassus, yeni bir kule ile kimeraları ekleyen uzun bir restorasyona öncülük etti. 15 Nisan 2019'da çıkan yangın kuleyi ve meşe çatı kirişlerinden oluşan “orman”ı yok etti; ancak itfaiyeciler cepheyi, kuleleri, duvarları ve vitrayları kurtardı. Katedral Aralık 2024'te, tepesinde yaldızlı bir horoz bulunan yeni bir kuleyle yeniden açıldı.

Katedral içeride Gotik, Barok ve 19. yüzyıl heykelleri, 17. yüzyıl ile 18. yüzyıl başına ait sunak panoları ve kutsal emanetler barındırıyor; bunlar arasında IX. Louis'nin buraya koyduğu ve 13 Aralık 2024'te katedrale geri dönen dikenli taç da var. Batı ucundaki büyük org 8.000'den fazla boruya sahip ve yangından az hasarla kurtuldu. Kulelerde on çan asılı; en büyük ikisi, Emmanuel ve Marie, güney kulesinde. Güney kulesine 387 basamaklı bir merdivenle çıkılıyor; merdiven gül penceresiyle aynı hizadaki Gotik bir salonda mola veriyor. Öndeki meydanda zemindeki bir işaret, 1924'ten beri Fransız karayolu sisteminin Point Zéro'su (sıfır noktası) olarak kullanılıyor.