Bavyera Kralı II. Ludwig onu 1869'dan itibaren kendine özel bir inziva yeri olarak ve operalarına hayran olduğu Richard Wagner'e bir saygı duruşu olarak yaptırdı; şato hiçbir zaman bir saray halkını barındırmak için tasarlanmadı. UNESCO 2025'te onu kralın diğer saraylarıyla birlikte Dünya Mirası Listesi'ne aldı: Neuschwanstein, Linderhof, Schachen'deki kraliyet evi ve Herrenchiemsee.

Çocukluğunun büyük bölümünü vadinin karşısındaki babasının Hohenschwangau Şatosu'nda geçiren Ludwig, burada duran iki yıkık ortaçağ kalesini kaldırıp yerine yenisini yapmaya karar verdi. 1867'de yeniden inşa edilmiş Wartburg'a ve Fransa'daki Pierrefonds'a yaptığı ziyaretler fikirlerini besledi; tasarımı sahne ressamı Christian Jank çizdi, mimar Eduard Riedel de onu projeye dönüştürdü. Kral her taslağı bizzat onayladı. Temel taşı 5 Eylül 1869'da atıldı ve kral 1884'te tamamlanmamış ana binaya taşındı. Proje kralın kendi parasıyla ve giderek büyüyen borçlarla finanse edildi; borçları kontrolden çıkınca Bavyera hükûmeti Haziran 1886'da onu tahttan indirdi. Kral şatodan götürüldü ve birkaç gün sonra Starnberg Gölü'nde öldü. Burada yalnızca 172 gün geçirmişti. Ölümünden sonraki altı hafta içinde şato ücretli ziyaretçilere açıldı.

Dışarıdan bakıldığında şato, yaklaşık 150 metre uzunluğunda, bilinçli olarak asimetrik tasarlanmış bir yapılar zinciri; kuleleri, kulecikleri ve alınlıklarıyla işlevsel bir kaleden çok Romantik bir şövalye şatosu gibi görünmesi amaçlanmış. Ziyaretçiler kırmızı tuğlalı Kapı Binası'ndan iki seviyeli bir avluya geçiyor. Üst avluda, hiç yapılmamış bir şapelin ve 90 metrelik bir burç kulesinin hatları zemin döşemesinde işaretlenmiş; Dikdörtgen Kule ile Kadınlar Bölümü (Bower), Lohengrin'in ilk perdesinden alınmış bir sahneyi çerçeveliyor. Ana konut bloğu Palas'ın avluya bakan yüzünde Patrona Bavariae'nin ve Aziz Georgios'un freskleri, Alpsee'ye bakan tarafında ise iki katlı bir balkon var.

Yalnızca 15 kadar oda tamamlandı ve turda gösterilenler de bunlar. 13 metre yüksekliğindeki Taht Salonu kemerli galerilerle çevrili ve Münih Residenz'indeki Allerheiligen-Hofkirche örnek alınarak yapılmış; taht için ayrılan apsis boş kaldı, çevresini Bizans tacı biçimindeki bir avizenin altında İsa'nın, havarilerin ve aziz ilan edilmiş altı kralın resimleri sarıyor. En büyük oda olan Şarkıcılar Salonu, Wartburg'un iki salonunu birleştiriyor ve Lohengrin ile Parzival'den sahnelerle bezeli. Kralın daireleri arasında Tannhäuser'den esinlenen küçük, yapay bir mağara, üç kat aşağıdaki mutfağa bir asansörle bağlanan bir yemek odası ve oymalı meşe yatağı on dört oymacının dört yıldan uzun emeğini alan Neo-Gotik bir yatak odası var. Şatoda kendi dönemi için yeni olan teknolojiler de vardı: telefon hatları, hizmetkârlar için pille çalışan bir zil sistemi, akan sıcak su ve sifonlu tuvaletler.

İç mekân yalnızca rehberli turla görülebiliyor. Boğazın üzerindeki Marienbrücke, Ludwig'in ilk ahşap köprünün yerine 1886'da yaptırdığı çelik köprü.