Binalar 13. ve 14. yüzyıldan kalmadır ve ana kata çıkan açık merdivenli avlusuyla Katalan Gotiği düzenini izler. Müze, Picasso henüz hayattayken, 9 Mart 1963'te açıldı; Katalonya Hükümeti onu sonradan ulusal öneme sahip müze ilan etti.

Müze kendini Picasso'nun yetişme yıllarını anlamanın yeri olarak tanıtıyor ve gücü de tam burada yatıyor. Resimlerin çoğu 1890 ile 1917 arasına tarihlenir; Málaga ve La Coruña'daki çocukluğundan Barselona ve Madrid'deki eğitimine, oradan da 1901–1904 arasındaki Mavi Dönem'e uzanır. İki erken dönem başyapıtı, 1896 tarihli İlk Komünyon ve 1897 tarihli Bilim ve Merhamet öne çıkan eserler arasındadır; koleksiyon ayrıca gençliğinde başlayıp ölümüne dek süren Barselona bağlarını da izler.

Fikir, Picasso'nun 1899'dan beri arkadaşı ve sekreteri olan Jaume Sabartés'ten çıktı; Sabartés ilk başta Málaga'yı düşünüyordu, Barselona'yı Picasso'nun kendisi önerdi. Sabartés kendi koleksiyonundan 574 eser bağışladı; Picasso Franco rejimine karşı olduğu için müze, kapılarını Palau Aguilar'da ilk açtığında Sabartés Koleksiyonu adını taşıyordu. 1970'te Picasso, ailesinin onun Fransa'ya taşınmasından beri sakladığı okul defterleri ve akademik çalışmalar dahil 920 eserlik son bir kişisel bağış yaptı.

1917'den sonrası koleksiyonda zayıf kalır, tek büyük istisnası var: Picasso'nun o ünlü tuval üzerine yaptığı çeşitlemelerden oluşan, 1957 tarihli eksiksiz Las Meninas dizisi. Dizi, Sabartés'in vasiyetle bıraktığı 58 resimle müzeye geldi. Resim ve çizimlerin yanında gravür ve seramik bölümleri de vardır; seramikler arasında Picasso'nun dul eşi Jacqueline'in bağışladığı parçalar da bulunur.

Müzeyi gezmek, bir saraydan ötekine geçmek demektir. İlki Palau Aguilar'dı; onu mermer ve boyalı kabartmalarla süslü yeni klasik bir ana katı olan Palau del Baró de Castellet ile Orta Çağ'dan kalma boyalı kasetli tavanları olan Palau Meca izledi. 1999'da eklenen Casa Mauri ve Palau Finestres geçici sergilere ev sahipliği yapar; müze düzenli olarak Picasso'yu başka sanatçılarla birlikte sergiler ve koleksiyonda rehberli ziyaretler düzenler. Montcada Sokağı'nın arkasındaki Sabartés meydanında Jordi Garcés'in tasarladığı daha yeni bir bina kütüphaneyi, arşivleri ve ziyaretçi hizmetlerini barındırır.