Beşinci Babür imparatoru Şah Cihan onu 1631'de, o yıl 14. çocuklarını doğururken ölen eşi Mümtaz Mahal için yaptırdı; 1666'da kendisi öldüğünde de onun yanına gömüldü. Türbe 1648'de, camisi, konuk evi ve bahçeleriyle 17 hektarlık kompleksin geri kalanı ise 1653'te tamamlandı. 1983'te UNESCO Dünya Mirası listesine alındı ve bakımını Hindistan Arkeoloji Araştırmaları Kurumu (Archaeological Survey of India) üstlenir.

Ad, Farsça ve Arapçada genellikle “taç saray” olarak yorumlanır; bazıları ise “Tac”ı Mümtaz adının ikinci hecesinden türetir. Saray mimarı Üstad Ahmed Lahori'nin başında bulunduğu, aralarında hattat Amanat Khan Shirazi'nin de olduğu bir mimarlar kurulunun yönetiminde 20.000'den fazla işçi ve zanaatkâr tarafından inşa edildi. Beyaz mermer Racastan'daki Makrana'dan, kırmızı kumtaşı Fatehpur Sikri'den getirildi; mermerin içine Çin'den yeşim, Tibet'ten firuze ve Afganistan'dan lapis lazuli dahil 28 çeşit değerli ve yarı değerli taş işlendi. Yapıcılar plan için Delhi'deki Hümayun Türbesi'nden ve Semerkant'taki Gur-i Emir'den esinlendi.

Türbe, 6 metre yüksekliğinde kare bir kaidenin üzerinde yükselir; birbirinin eşi dört cephesinin her birinde 33 metre yüksekliğinde büyük, kemerli bir taçkapı açılır. Bunların üzerinde, silindirik bir kasnağa oturan ana kubbe dört küçük kubbeli köşkle çevrilidir ve hilalle biten yaldızlı bir alemle taçlanır; özgün altın alem 19. yüzyılın başında yaldızlı bronz bir kopyayla değiştirildi. Kaidenin köşelerinde her biri 40 metreden yüksek dört minare durur ve hafifçe dışa doğru eğiktir; böylece biri yıkılırsa türbenin üzerine değil, ondan uzağa düşer. Yakından bakıldığında mermerde oyma çiçekli bitkiler, renkli taşlarla pietra dura tekniğinde asmalar, çiçekler ve meyveler ve siyah kakmayla Kuran ayetleri görülür; üstteki panellerdeki yazılar, yerden eşit okunsun diye daha büyük yazılmıştır.

İçeride, yaklaşık 25 metre yüksekliğindeki sekizgen bir oda, taş kakmalı sekiz delikli mermer panelden oluşan bir korkuluğun ardında Mümtaz Mahal'in ve Şah Cihan'ın sembolik sandukalarını barındırır; asıl mezarlar aşağıdaki daha sade bir odadadır. Mümtaz'ın sandukası tam ortada dururken, sonradan eklenen Şah Cihan'ınki batıya kaymış, daha büyük bir kaide üzerindedir; bu, yapının simetrisindeki tek kırılmadır. Odaya ışık, duvarlara yerleştirilmiş mermer kafes paravanlardan, yani jali'lerden girer.

Türbenin önündeki çarbağ bahçesi yürüyüş yollarıyla dört bölüme ayrılır; giriş kapısıyla türbenin ortasında, yapıyı yansıtacak biçimde hizalanmış yükseltilmiş bir mermer havuz ve yansıma havuzu bulunur. Kuzeybatı bölümdeki bir nokta, Mümtaz Mahal'in ilk gömüldüğü yeri işaret eder. Çimenlikler, 1908'de tamamlanan Lord Curzon restorasyonundan kalmadır; bu restorasyon eski bitki örtüsünü Avrupa tarzı çimle değiştirdi. Kırmızı kumtaşı duvarlar üç yanı çevreler; mermer kaplı ana giriş kapısı türbenin süslemesini tekrarlar ve en uçta birbirinin eşi iki kırmızı kumtaşı yapı karşı karşıya durur: bir yanda bir cami, öbür yanda yalnızca onu dengelemek için inşa edilmiş bir cevab. Nehrin karşı yakasında, Hindistan Arkeoloji Araştırmaları Kurumu'nun aynı tasarımın parçası olduğunu düşündüğü “Mehtap Bahçesi” Mahtab Bagh uzanır.

Mermerin rengi saate ve havaya göre değişir gibidir: sabah pembemsi, gündüz süt beyazı, ay ışığında altın rengi. Şah Cihan tamamlanmış yapıyı yakından pek göremedi: 1658'de oğlu Evrengzib tarafından tahttan indirildi ve Tac Mahal'in görülebildiği yakındaki Agra Kalesi'nde ev hapsinde tutuldu.